Er ligt weer een nieuwe uitgave voor ons, met ditmaal een aantal mooie artikelen die aandacht besteden aan de kwaliteit van data. Iedereen heeft het over AI en de kansen die AI biedt voor het oplossen van de grote problemen in de zorg. Toch wordt hierbij vooral vooruitgekeken, terwijl we misschien beter even een stapje terug kunnen doen.
Als we AI in de zorg willen inzetten voor het stroomlijnen van logistieke processen of het onderling verbinden van zorginstantiepartners, is vooral de netwerkcomponent van AI belangrijk. Maar als we AI ook willen gebruiken om behandelingen te verbeteren, is het cruciaal dat de brondata waarmee het model gevoed is écht goed kloppen.
Transparantie
Zo wordt in deze editie de Zweedse arts en hoogleraar Hans Rosling aangehaald (pagina 34-36), die twee belangrijke problemen onder de aandacht brengt. Dat is enerzijds de kwaliteit van de data, maar anderzijds ook de kwaliteit van de conclusie. Je mag dan wel de data hebben, dat betekent niet dat de daarop gebaseerde conclusies vrij zijn van menselijke vooroordelen. En daar moeten we ook voor waken bij AI. “Responsible and explainable AI”: het moet voor de zorgprofessional duidelijk zijn hoe AI tot zijn conclusie is gekomen.
Ook de burger heeft behoefte aan databeschikbaarheid (pagina 6-7). Ze wensen alle informatie over hun gezondheid terug te kunnen vinden en beheren op één plek. De stichting MedMij is hiervan de aanjager maar ook de ontwikkelaar en de kwalificerende partij. Ook stichting Kind en Ziekenhuis (56-57) zet zich in voor het beschikbaar maken van data, maar dan van kinderen, iets waar ouders grote behoefte aan hebben. Het mag duidelijk zijn: gezondheidsdata worden steeds belangrijker. Niet alleen de kwaliteit en beschikbaarheid ervan, maar ook de manier waarop wij als zorgpartners al die data naar één punt brengen.
Groeiende verantwoordelijkheden
De directeur-bestuurder van Nictiz, Leonique Niessen, schrijft dat haar organisatie daar al lange tijd mee bezig is (pagina 74-75). Daarbij juicht ze toe dat het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) nu de regierol neemt, om zo de landelijke ambitie naar volledige databeschikbaarheid in 2035 waar te kunnen maken. Nictiz draait al lang niet meer alleen om het vastleggen van standaarden, maar denkt tegenwoordig ook mee over databeschikbaarheid en het inrichten van het gezondheidsinformatiestelsel. Een ontzettend belangrijke ontwikkeling waarin veel spelers met elkaar verbonden moeten worden.
Uit de coverstory, met CEO Roy Jakobs (pagina 21-25), blijkt dat Philips hun innovaties graag zo veel mogelijk naar de zorgprofessionals wil brengen. Daarbij willen ze de ervaringen die ze hebben opgedaan in Noord-Amerika ook overbrengen naar Europa. Een mooie boodschap in dit verhaal is dat we echt samen moeten optrekken als we willen innoveren.
Innovaties gaan op dit moment te langzaam en nieuwe technologieën vragen om initiële investeringen. Maar de financiering is zo krap geregeld in de zorg, dat innovatie in onze sector eigenlijk om nieuwe financieringsmodellen vraagt. Daarin is samenwerken belangrijk en ligt er een rol voor zorgverzekeraars, maar ook voor banken. We stomen af op een ijsberg en moeten nú investeren in technologie om een aanvaring te voorkomen.
Naar Europees voorbeeld
De afgelopen tijd zijn belangrijke stappen gezet in de wereld van regelgeving, zowel vanuit VWS en in de Europese Unie. Denk bijvoorbeeld aan de Europese AI Act, waarin een juridisch kader is geschept voor de risico’s van AI. Samenwerking over onze landsgrenzen heen, zoals met internationale bedrijven als Philips en met zorgprofessionals uit andere landen, vergen nu eenmaal dit soort internationale oplossingen.
Eigenlijk helpt de Amerikaanse president Trump ons daarbij een handje. Want hoewel vrijwel alle grote bedrijven zich in de VS bevinden, zien zij nu des te meer hoe goed wij in Europa zijn in de ethische aspecten van innovatie. We maken hier prachtige afspraken met elkaar, bijvoorbeeld over passende zorg. Die duurzame inrichting van de zorg kent men in Amerika veel minder dan in Europa, terwijl juist die ethisch aspecten cruciaal zijn voor de ontwikkeling van innovaties, zoals AI.
Veel lees- en leerplezier toegewenst!
Groet,
Diederik
