Programma

Nieuws
Tip hier de redactie
Bekijk overzicht
24 augustus 2021
Artikel delen

Apps steeds vaker ingezet als hulpmiddel bij therapie

Het rapport ‘Digital Health Trends 2021: Innovation, Evidence, Regulation, and Adoption’, van het IQVIA Institute For Human Data Science, toont het landschap van innovaties in de gezondheidszorg. Het biedt de nieuwste gegevens over gezondheidsapps, wearables en wetenschappelijk onderzoek naar digitale gezondheidsoplossingen. Het rapport identificeert trends op vier gebieden: innovaties, wetenschappelijk bewijs, regelgeving en aanpassing. Zo worden apps steeds vaker ingezet als hulpmiddel bij digitale therapie.

Tags

Deel dit artikel

Wilt u belangrijke informatie delen met de redactie?

Tip hier de redactie

Gezondheidsplatforms, mobiele apps, digitale therapieën – innovaties in de gezondheidszorg kunnen leiden tot radicale verandering in het gezondheidsmanagement en de manier waarop zorg wordt verleend. Met hun groeiend belang en het aanpassingsniveau in de markt – versneld door de COVID-19-pandemie – neemt het belang van het beoordelen van hun effectiviteit en potentiële voordelen toe, terwijl belemmeringen voor adoptie worden weggenomen.

Vorig jaar recordaantal apps

Het aantal mobiele gezondheidsapps voor consumenten bedraagt momenteel ruim 350.000. Vorig jaar werd een recordaantal van 90.000 gezondheidsapps gelanceerd. Veel ervan zijn ontwikkeld om COVID-19-gerelateerde uitdagingen aan te gaan, waaronder traceerapps of apps voor COVID-19-certificaten.

De topcategorie is al jaren fitness/wellness. Apps die gericht zijn op het voorkomen, monitoren en ondersteunen van therapie winnen ook aan kracht. Het kiezen van de juiste app kan dan ook problematisch zijn. App-winkels bieden geen beoordelingen, met als enige gids het aantal downloads en gebruikersrecensies op basis van persoonlijke gebruikerservaring. Als gevolg hiervan worden hoogwaardige, gecertificeerde oplossingen op één hoop gegooid met apps die niet zijn geverifieerd in termen van de voordelen die hun leveranciers beloven.

De aandoeningen die de apps het vaakst ondersteunen, zijn milde mentale aandoeningen, diabetes en hart- en vaatziekten. Deze vormen meer dan de helft van alle beschikbare apps. Ook in de structuur van e-health-oplossingen is een significante verandering zichtbaar. In 2018 richtte slechts 28 procent van de apps zich op een bepaalde aandoening, tegen 47 procent in 2020.

Toegenomen mogelijkheden wearables

Deze verandering volgt uit de toegenomen mogelijkheden van wearables: bronnen van data die worden verzameld en geanalyseerd in gezondheidsapps. Momenteel richt 55 procent van wearables zich op het monitoren van fysieke activiteit en fitheid, terwijl 45 procent medische gegevens verzamelt zoals hartslag, lichaamstemperatuur, zuurstofgehalte in het bloed. De COVID-19-pandemie versnelde de marktgroei van wearables.

Steeds meer wearables worden ingezet om fysieke activiteit of lichaamsfuncties te monitoren en zo meer inzicht te geven in iemands gezondheid.

Sensoren en digitale biomarkers worden ook meegenomen in onderzoek naar nieuwe medicijnen en medische hulpmiddelen, waardoor de manier waarop klinische proeven worden uitgevoerd, verandert. De gegevens kunnen direct uit wearables of tijdens huisbezoeken worden verzameld. Hybride klinische onderzoeken verminderen de last voor de vrijwilligers die eraan deelnemen, waardoor meer gegevens in kortere tijd kunnen worden verzameld.

Hulpmiddel bij digitale therapie

Digitale therapieën (DTx), evenals producten en hulpmiddelen voor digitale zorg (DC) zijn gebaseerd op het concept van “software als middel om specifieke aandoeningen te behandelen, te voorkomen of te beheersen”. Ze focussen zich op een zeer beperkte klinische indicatie omdat het proces van markttoelating bewijs vereist met betrekking tot hun werkzaamheid en gebruiksveiligheid. Als gevolg hiervan kunnen veel van hen niet door een arts worden voorgeschreven. Toch groeien de aantallen DTx en DC snel. Momenteel zijn er meer dan 250 van dergelijke oplossingen op de markt, waarvan ongeveer 150 in de handel.

Zorgsystemen zien de rol die DTx en DC kunnen spelen in de gezondheidszorg. Als gevolg hiervan neemt het aantal door lokale autoriteiten ontwikkelde regelgevende en vergoedingstrajecten toe. Hierdoor krijgen patiënten oplossingen met bewezen klinische effectiviteit die ook door artsen kunnen worden aanbevolen en door betalers kunnen worden vergoed.

Momenteel hebben toezichthouders minstens 25 DTx-producten op de markt toegelaten, nog eens 23 zijn in de handel verkrijgbaar. Ze hebben voornamelijk indicaties op het gebied van geestelijke gezondheid en gedragsverandering. Nog eens 89 bevinden zich in eerdere stadia van ontwikkeling en het genereren van bewijs. Veel ervan bieden een digitale versie van cognitieve gedragstherapie (CGT). DTx biedt een mogelijkheid voor betere toegang tot therapieën voor geestelijke gezondheidszorg wanneer de toegang tot dit soort voordelen beperkt is. De grootste uitdaging is de acceptatie van e-oplossingen in de zorgmarkt, inclusief de vergoeding daarvan.

Wetenschappelijke onderbouwing apps

Sinds 2007 zijn er meer dan 2.000 onderzoeken gepubliceerd over de effectiviteit van digitale gezondheidsapps (bijna 1.500 in de afgelopen vijf jaar). Sinds 2018 is de dynamiek van publicaties vertraagd. Het aantal systematische reviews en meta-analyses in 2020 bedroeg echter 14 procent van alle gepubliceerde onderzoeken. Simpel gezegd, er is steeds meer wetenschappelijk bewijs dat het gebruik van gecertificeerde digitale gezondheidsoplossingen een gunstig effect heeft op gezondheid en preventie.

Het meeste bewijs ondersteunt de implementatie van digitale therapieën bij de behandeling van patiënten met hart- en vaatziekten (bijv. screeningproces voor atriale fibrillatie en hartritmestoornissen, hartrevalidatie en hypertensie), gedragsverandering (farmacotherapiebeheer, lichaamsbeweging, gezonde voeding en gewicht; programma’s om te stoppen met roken) en behandeling van bepaalde chronische aandoeningen (zoals pijnaandoeningen).

Steeds meer onderzoek levert bewijs voor het nut van apps als hulpmiddel bij digitale therapie voor onder meer mensen met chronische aandoeningen als hart- en vaatziekten.

Niettemin vereisen digitale gezondheidsoplossingen verder onderzoek. Bij sommige toepassingen is het raadzaam om gerandomiseerde gecontroleerde studies uit te voeren om precies de voordelen, duurzaamheid van het klinische effect, kosteneffectiviteit en hefboomwerking ten opzichte van alternatieve interventies aan te tonen.

Belemmeringen adoptie

Bedrijven die evidence-based, gecertificeerde digitale gezondheidsoplossingen ontwikkelen, hebben steeds meer mogelijkheden om deze met een goede return on investment uit te rollen in de zorgmarkt. Er zijn momenteel vier beschikbare commercialiseringsmodellen:

  • Directe verkoop aan de consument (consumenten betalen uit eigen zak);
  • Op waarde gebaseerde contractering – een type betalingsmodel dat de prijs van een app koppelt aan het effect ervan (als een digitale app een gewenst resultaat oplevert, betalen betalers de volledige prijs; anders kunnen betalers terugbetaling of korting krijgen van de fabrikant);
  • ‘Device-achtige’ vergoeding (een app is gecertificeerd als medisch hulpmiddel);
  • ‘Medicatie-achtige’ vergoeding (een app valt in de categorie digitale therapie, net als medicijnen).

De wijze van commercialisering verandert afhankelijk van hoe de regelgeving en vergoeding van de e-health-oplossingen worden aangepast. In de beginfase van de digitalisering was vrijwel de enige route direct-to-consumer-verkoop in een app store. Consumenten kopen nog steeds het vaakst apps in het out-of-pocket-model.

Distributie apps via werkgever

In sommige zorgstelsels is een extra optie distributie via het werkgeverskanaal. Dankzij digitale gezondheidsprogramma’s, kunnen ze hun werknemers een bonus aanbieden (preventie van geestelijke gezondheid, ontspanning, gezondheidsmonitoring, enz.). Een voorbeeld van een succesvolle implementatie van dit model is het Amerikaanse zorgverzekeringssysteem. Het wordt echter minder vaak gebruikt in Europese systemen die gebaseerd zijn op universele ziektekostenverzekeringen. De belangrijkste belemmering voor werkgevers is het gebrek aan bewijs voor de klinische effectiviteit van digitale oplossingen.

Al enkele jaren zien we de veranderingen in de gezondheidsmarkt en de groeiende acceptatie van digitale gezondheidsoplossingen. Tijdens de COVID-19-pandemie worden nieuwe validatiepaden gecreëerd. In veel landen werden juridische oplossingen geïntroduceerd die het gebruik en de terugbetaling van medische consultatie op afstand of het monitoren van gezondheidsproblemen vereenvoudigden. Maar we staan volgens het IQVIA-onderzoek pas aan het begin. Slechts enkele EU-landen (zoals België, Duitsland) hebben een procedure ingevoerd voor de goedkeuring van een aanvraag voor terugbetaling in de gezondheidszorg, waardoor artsen ze op dezelfde manier als medicijnen kunnen voorschrijven.

Kijk hier voor het oorspronkelijke artikel op ICT&health International, of ga hierheen om het volledige onderzoeksrapport aan te vragen.

Openingsmanifestatie 2022
Wilt u op 31 januari 2022 ook naar de ICT&health Openingsmanifestatie? Entreekaarten zijn gratis maar op is écht op! Dus wacht niet en meld u snel aan.

Tags

Deel dit artikel

Wilt u belangrijke informatie delen met de redactie?

Tip hier de redactie

Mis niks en ontvang de spannendste ontwikkelingen