Technologie ondersteunt toegankelijkere communicatie

Het Antoni van Leeuwenhoek (AVL) neemt verschillende maatregelen om de communicatie met dove en slechthorende patiënten te verbeteren. Het ziekenhuis introduceert onder meer Tolkcontact Teletolk, past het elektronisch patiëntendossier aan en werkt aan een visuele methode voor patiënten die tijdens radiotherapie hun adem moeten vasthouden. De aanpassingen volgen uit onderzoek van radiotherapeutisch laborant Jolanda Mus-Slegers.

Aanleiding was haar constatering dat patiënten met gehoorverlies niet altijd goed begrijpen wat tijdens hun behandeling gebeurt. Uit haar onderzoeksrapport Auditief beperkten horen in het AVL blijkt dat bijna één op de vijf radiotherapiepatiënten een auditieve beperking heeft. De communicatiebehoeften van deze patiënten worden volgens het onderzoek nog onvoldoende vastgelegd. Dat kan de communicatie tijdens een behandeling bemoeilijken en gevolgen hebben voor de planning.

Visuele ondersteuning tijdens bestraling

Een van de ontwikkelingen richt zich specifiek op patiënten die worden behandeld met de zogenoemde breathhold-techniek. Daarbij moet de patiënt tijdens de bestraling gedurende bepaalde momenten de adem vasthouden. De instructies worden momenteel via een intercom gegeven, waardoor deze voor dove patiënten niet goed toegankelijk zijn.

Het AVL werkt daarom aan een visueel breathhold-systeem met een prismabril. Daarmee moeten patiënten de noodzakelijke aanwijzingen visueel kunnen volgen. Daarnaast krijgt het elektronisch patiëntendossier een nieuw icoon waarmee zorgverleners sneller kunnen zien dat iemand een auditieve beperking heeft. Zij kunnen de communicatie en voorbereiding daarop vervolgens aanpassen.

Ook wordt Tolkcontact Teletolk beschikbaar via de website van het AVL. De dienst biedt dove en slechthorende mensen en mensen met een spraakbeperking een alternatief voor telefonisch contact. Via beeldbellen of tekst kunnen zij communiceren met zorgverleners. Het onderzoeksrapport adviseert daarnaast meer visuele ondersteuning, betere informatievoorziening, een optimale inzet van tolken en scholing voor zorgprofessionals.

Technologie ondersteunt toegankelijkere communicatie

De aanpak van het AVL past binnen een bredere ontwikkeling waarbij digitale technologie wordt ingezet om communicatiebarrières voor mensen met gehoorverlies te verkleinen. Zo schreven we vorig jaar op ICT&health over experimentele AI-brillen die spraak in rumoerige omgevingen beter verstaanbaar moeten maken. Onderzoekers van verschillende Schotse universiteiten ontwikkelden daarvoor een systeem waarbij een camera de lipbewegingen van een gesprekspartner volgt. AI combineert deze visuele informatie met geluid om de gewenste stem van achtergrondgeluid te onderscheiden. De technologie bevindt zich nog in de prototypefase.

Ook wordt al langer onderzocht hoe AI hoortoestellen en cochleaire implantaten kan ondersteunen, bijvoorbeeld door achtergrondgeluid te onderdrukken en audiosignalen automatisch te optimaliseren. De maatregelen van het AVL zijn praktischer en direct gericht op de bestaande zorgprocessen. Mus-Slegers benadrukt dat gelijke zorg begint bij begrijpelijke communicatie: “Niet iedereen hoort hetzelfde, maar iedereen verdient dezelfde zorg. Met deze verbeteringen zorgen we ervoor dat ook dove en slechthorende patiënten begrijpen wat er gebeurt.”