Search
Close this search box.
Search

Zorg op afstand dichterbij, maar we zijn er nog niet

Het gebruik van digitale zorg heeft tijdens de coronacrisis een enorme vlucht genomen: 64% van de huisartsen begon met beeldbellen en in de GGZ werd 16 keer meer digitaal afgesproken dan voor het uitbreken van COVID-19. Een aantal nieuwe toepassingen verspreidde zich in sneltreinvaart, zoals digitale dagbesteding en De Corona Check app. Het ministerie van VWS vroeg de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving wat zij kan doen om de zinvolle digitale zorgontwikkelingen te behouden.

Nu de eerste COVID-19 golf voorbij is, is fysieke zorg weer vaker mogelijk. Een belangrijk moment om terug te kijken naar de geleerde lessen. Na gesprekken met experts en mensen uit de praktijk van de zorg maken we in het advies ‘Zorg op afstand dichterbij?’ de balans op. Er is de afgelopen maanden heel veel digitaal gewerkt. Terwijl de introductie van digitale zorg al jaren behoorlijk langzaam verliep, ging de uitvoering nu ineens heel snel. De sector liet zich van zijn creatieve en flexibele kant zien.

Dat was aanpoten en vaak echt improviseren, maar het leverde veel op. Een hernieuwd momentum en nieuwe ervaringen, vaak juist bij die professionals en patiënten die nog niet eerder met digitale zorg in aanraking waren gekomen. Die ervaringen laten zien dat veel zorg digitaal goed kan doorgaan. Tegelijkertijd bleek de laatste maanden dat er ook nadelen aan verbonden zijn. Zo kan digitale zorg het opbouwen van een therapeutische relatie tussen zorgverlener en cliënt bemoeilijken en bleken benodigde digitale zorgtoepassingen niet altijd voorhanden te zijn.

Benut het vrijgekomen momentum

De vrijgekomen energie en ervaringen ten tijde van de coronacrisis moeten we benutten. Want, ondanks de toename van beeldbellen en consulten op afstand moet digitale innovatie van zorg volgens ons nog grotendeels van de grond komen. Door digitale toepassingen te vertalen naar vernieuwende zorgpraktijken. En door toepassingen te ontwikkelen die inspelen op de opgaven van de komende jaren.

We zien dat overigens af en toe al gebeuren, en dat is mooi. Een nieuwe ‘digital first’ huisartsenpraktijk opent zijn deuren in Utrecht. En het Erasmus MC vertaalt de ervaringen ten tijde van corona naar een nieuwe strategie rond digitale zorg.

Infographic ontwikkeling digitale zorg tijdens de coronacrisis

Cruciale rol voor de overheid

De overheid kan hierbij een handje helpen. Door in te zetten op het doorontwikkelen van digitale zorg in een lerende praktijk, op basis van het huidige momentum in de sector. Dat is echt iets anders dan vooral blijven investeren in infrastructuur of borgen van wat ten tijde van corona is verspreid. Daarbij kunnen vier zaken helpen:

  • Doelgericht aan de slag via inhoudelijke prioriteiten

Volgens ons valt en staat die aanpak bij het stellen van scherpe inhoudelijke prioriteiten door de overheid: waaraan moet digitale zorg de komende jaren bij gaan dragen? Zo kunnen ontwikkelaars en zorgaanbieders gefocust en doelgericht aan de slag gaan. Vooral een bijdrage aan het terugdringen van het personeelstekort zou centraal moeten staan. Digitale zorg kan dan bijvoorbeeld helpen door de netwerken van zorgvragers te versterken of toekomstige zorg te voorkomen.

  • Faciliteer duurzame bekostiging

Tijdens de coronacrisis kon digitale zorg veelal op dezelfde manier als normale zorg worden gedeclareerd. Wij pleiten voor het behoud van deze verruiming na corona, zodat duurzame bekostiging mogelijk wordt gemaakt. Waarbij er ook ruimte moet worden gecreëerd voor vernieuwende vormen van digitale zorg, niet alleen voor stimulering van bestaande aanbieders.

  • Lerende praktijk met co-creatie en evaluatie

Tenslotte stellen we in ons advies dat het zaak is ongefundeerd tech-optimisme te voorkomen. Ook dat is een les van de coronacrisis. Wat daarvoor van belang is, is een lerende praktijk waarin digitale zorg in co-creatie wordt ontwikkeld in combinatie met voortdurende evaluatie. Daar hoort investeren in praktijkgericht onderzoek bij. Net als toezichthouders die actief blijven beoordelen of de beoogde waardevolle bijdrage van digitale zorg in de praktijk inderdaad blijkt. 

  • Neem deel aan onze digitale dialoog

Meer weten? Lees het advies Zorg op afstand dichterbij? In het najaar organiseren we met de Nederlandse Zorgautoriteit en het Zorginstituut een digitale dialoog om verder na te denken over verschillende thema’s en de uitvoering van de aanbevelingen. Thema’s die aan bod komen zijn bekostiging en een lerende praktijk. Interesse om deel te nemen? Mail naar [email protected] en we sturen je meer informatie over deze digitale dialoog.

In onderstaande video worden de vier aanbevelingen van de RVS toegelicht.

Tom Xhofleer

ICT&health World Conference 2024

Ervaar de toekomst van de gezondheidszorg tijdens de ICT&health World Conference van 14-16 mei 2024! Claim alvast jouw ticket en dompel je onder in baanbrekende technologieën en innovatieve oplossingen. Ga in gesprek met collega-experts en verken de kracht van wereldwijde samenwerkingen.

Deel dit artikel!

Lees ook
Regionale participatiehubs
Subsidie voor coalitievorming voor regionale participatiehubs
Wervingscampagne
Bijzondere wervingscampagne Reinier de Graaf
Neuromorphic Computing
Elektronische devices gebaseerd op neuromorphic computing
Hersenatlas
Zwaartekracht-subsidie voor hersenatlas en het lot van eiwitten
Aneurysma
Nieuwe betrouwbare methode om aneurysma’s te volgen
leerling-verpleegkundigen
Albert Schweitzer succesvol met behoud leerling-verpleegkundigen
Databeschikbaarheid
Betere zorg dankzij goede databeschikbaarheid
Woonomgeving
Empathische woonomgeving past zich aan bij wensen bewoners
Gegevens delen
Derde pilot proactief gegevens delen
Digitalisering expertisecentrum
Expertisecentrum bundelt kennis digitalisering en welzijn
Volg jij ons al?